Stratejik Planlama Nedir?

muhasebe-37

STRATEJİK PLANLAMA

Kamunun içinde bulunduğu mali ve idari sorunlar dikkate alındığında, kamu  kuruluşlarının  faaliyetlerini  planlı  bir  şekilde  yerine  getirmeleri gittikçe daha fazla önem kazanmaktadır. Planlı hizmet üretme, belirlenen politikaları somut iş programlarına ve bütçelere dayandırma ve uygulamayı etkili bir şekilde izlemede kamu kuruluşlarının inisiyatif almaları ve aktif katılımı   zorunlu   görülmektedir.   Söz   konusu   faaliyetlerin   kuruluşlar tarafından  yürütülmesinde “stratejik  planlama”  temel  bir  araç  olarak gündeme gelmektedir.

Makro  düzeyde  belirlenen  ulusal  stratejiler  ve  kalkınma  planları çerçevesinde   kuruluşlarca   hazırlanacak   olan   stratejik   planlar,   yıllık programlar, sektörel ana planlar, bölgesel planlar ve il gelişim planları ile birlikte genel olarak planlama ve uygulama sürecinin etkinliğini artıracak ve kaynakların rasyonel kullanımına katkıda bulunacaktır. 21

Stratejik planlama ile ilgili çalışmalar özel kesim işletmelerinde başarı ile uygulanmakta ve çalışmalarda kavram bazında strateji ve plan farklı şeyler  olarak  algılanmaktadır.  Strateji  akıl  içerir  fakat  plan,  planlanan stratejinin  uygulanmasıdır.  Bu  anlamda  stratejik  planlama  örgütlerin çevreyle olan ilişkisiyle ilgilidir. En genel tanımıyla stratejik planlama; bir örgütsün  misyonunun  ve  gelecek  yönelimli,  uzun  ve  kısa  dönemli performans hedeflerinin ve stratejilerinin bir taslağının oluşturulmasıdır. Endüstri uzmanlarınca günümüzde kullanılan strateji süreçlerinin pek çoğu 1960’larda   Harvard   İşletme   Okulunun   ortaya   koyduğu   çalışmalara dayanmaktadır. Bu süreçler dizini içerisinde, veri toplama, değerlendirme, seçme, tanımlama ve analiz etme ile strateji geliştirmenin en iyi tanımlama aşamalarını   barındırmaktadır.   Strateji   rekabetçi   bir   çevre   içerisinde işletmenin üstünlükleri ve fırsatları arasında benzerlik bulmakta olup GZFT analizi bu amaç için oluşturulmuş bir analiz olarak ortaya çıkmaktadır. 07. 2003 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin   Türkiye   Ulusal   Programının Uygulanması,   Koordinasyonu   ve   İzlenmesine   Dair   Karar”da   aşırı merkeziyetçi bir yapı içinde çalışan ve sık sık siyasi müdahalelere konu olan kamu kuruluşlarının genel olarak politika üretme kapasitesinden yoksun hale geldikleri tespiti yapılmış ve kamu idaresi düzeyinde stratejik planların hazırlanması sonucunda idarelerin varlık nedenlerini (misyon), ulusal plan ve stratejiler çerçevesinde netleştirecekleri, politika ve önceliklerini ortaya koyabilecekleri, performans göstergeleri geliştirmek suretiyle başarılarını ölçebilecekleri belirtilmiştir. Katılımcı bir anlayışla hazırlanacak olan bu stratejik planlarda dış (vatandaşlar) ve iç (çalışanlar) müşteri memnuniyeti esas  alınacak,  planlama  sürecine  ilgili  tüm  tarafların  dahil  edileceği açıklanmıştır. Kamu idareleri stratejik planlarının hazırlanması sonrasında idare bütçeleri bu planlara dayalı olarak oluşturulacağı, stratejik planların idare bütçelerine baz oluşturacağı belirtilmiştir.

Kamu mali yönetim sisteminde köklü değişiklikler getiren 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu tüm yönleriyle 01. 01. 2006 tarihi itibariyle   yürürlüğe   girmiş   ve   uygulanmaya   başlamıştır.   Kanunun gerekçesinde son yıllarda hızla uygulama alanı bulan stratejik planlama ve performans   esaslı   bütçeleme   anlayışının   hesap   verebilirlik   ve   kamu kaynaklarının kullanımında etkinlik ve verimliliğin sağlanması açısından önemli bir aşama olan stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme anlayışının uygulamaya konulması amaçlandığı belirtilmiştir.

5018 sayılı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde stratejik plan “kamu idarelerinin orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını, hedef ve önceliklerini, performans ölçütlerini, bunlara ulaşmak için  izlenecek  yöntemler  ile  kaynak  dağılımlarını  içeren  plan”  olarak tanımlanmıştır.

Stratejik planlar, misyon ve vizyon belirlemesi ve bunlara uygun olarak  stratejik  hedeflerin  ulusal  ve  bölgesel  planlara  uygunluğunun sağlanması ve strateji ve planların sürekli gözden geçirilerek yenilenmesi aşamalarını ifade etmektedir.

Kamu idareleri tarafından hazırlanacak olan stratejik plan; bir yandan kurum kültürü ve kurum kimliği oluşumuna, gelişimine ve güçlendirilmesine destek olurken, diğer yandan kamu mali yönetimine etkinlik kazandıracaktır.

Bütçesel sürecin etkinliğini artırmak amacıyla, makro düzeyde hazırlama  ve  uygulama  sürecinde  mali  disiplini  sağlamak,  kaynakları stratejik   önceliklere   göre   dağıtmak,   bu   kaynakların   etkin   kullanılıp kullanılmadığını  izlemek  ve  bunun  üzerine  kurulu  bir  hesap  verme sorumluluğu geliştirmek stratejik planlamada temel başlıklar olarak ortaya çıkmıştır.

Stratejik planlama, kuruluşun bulunduğu nokta ile ulaşmayı arzu ettiği durum arasındaki yolu tarif eder. Kuruluşun amaçlarını, hedeflerini ve bunlara ulaşmayı mümkün kılacak yöntemleri belirlemesini gerektirir. Uzun vadeli ve geleceğe dönük bir bakış açısı taşır. Kuruluş bütçesinin stratejik planda   ortaya   konulan   amaç   ve   hedefleri   ifade   edecek   şekilde hazırlanmasına, kaynak tahsisinin önceliklere dayandırılmasına ve hesap
verme sorumluluğuna rehberlik eder.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.