Geçici Teminat Hangi Durumlarda Gelir Kaydedilir?

Hangi Hallerde Gelir Kaydedilir?

Bilindiği üzere, kamu kurumlarınca açılan ihalelere katılmak isteyen firmalar, edilen bedelin %3’ünden az olmamak üzere, ihaleyi yapan idareye geçici teminat yatırmak durumundadırlar. İşin büyüklüğüne göre de, yatırılan teminat miktarı da rakamsal olarak artış gösterecektir.

Geçici teminat uygulamasının amacını, ihaleye teklif veren firmaları, vermiş oldukları teklifin sorumluluklarına sahip olmaları ve teklif verme işinin belirli bir ciddiyet içerisinde gerçekleşmesini sağlamaktır. Örneğin teklif verdiği ve ihaleyi kazandığı halde sözleşme yapılmaması, açısından olumsuz bir durum ortaya çıkaracağı açık olup, bu durumda yani, ihaleyi kazanan firmanın süresinde sözleşme yapmaması durumunda, geçici teminatı gelir kaydedilecektir.

Buna benzer durumların önüne geçmek için, firmalardan geçici teminat alınmakta ve belli şartların oluşması halinde, alınan geçici teminatın rakamsal büyüklüğüne bakılmadan, geçici teminat gelir kaydedilmektedir.

Öte yandan zaman zaman idareler, geçici teminatın gelir kaydedilmesi konusunda yanlış uygulamalar da yapabilmekte ve gelir kaydedilmemesi gerektiği halde ihaleye katılan firmaların geçici teminatlarını mevzuata aykırı şekilde gelir kaydetmektedirler.

Konuyla ilgili olarak inceleme değerlendirme haberimiz ekte….

İnceleme ve Analiz Özeti

İdareler tarafından sürecinde geçici teminatın gelir kaydedilmesi gereken durumların bilinmesi ve ona göre hareket edilmesi gerekmektedir. Aksi taktirde Kanun’un istekliyi, belirlediği durumlara uyulmaması durumunda parasal olarak cezalandırmaya ilişkin yaptırımı uygulanmayacağı gibi aynı zamanda idare aleyhine ve istekli lehine zenginleşmeye sebebiyet verilebilecektir. Söz konusu durumlara maruz kalmamak ve doğabilecek kamu zararına sebebiyet vermemek için idarelerin ve yaptırıma maruz kalabilecek isteklilerin aşağıda başlıklar halinde ve ayrıntısıyla açıklanan durumları bilmesi gerekmektedir.

GEÇİCİ TEMİNATIN GELİR KAYDEDİLECEĞİ HALLER

1. Taahhüt Edilen Duruma Aykırı Hususların Bulunması/ Taahhüt Edilen Belgelerin Sözleşme İmzalanmadan Önce Verilmemesi

4734 sayılı Kanunun 10uncu maddesinin son fıkrasında, “Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.”  hükmü yer almaktadır.

Nitekim Kurum tarafından düzenlenen, yapım işleri ihaleleri, mal alımı ihaleleri ve hizmet alımı ihaleleri uygulama yönetmeliklerinin eki olan standart formlar arasında yer alan teklif mektuplarında, “İhale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri İdarenize derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.”ifadeleri yer almaktadır.

Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde sayılan durumlara göre;

  • İflas eden, tasfiye hâlinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilan eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan,
  • İflası ilan edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan,
  • Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,
  • Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş borcu olan,
  • İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen,
  • İhale tarihi itibarıyla, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan,
  • 11’inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği hâlde ihaleye katılan,

istekliler ihale dışı bırakılır.

Buna göre ihaleye katılan bütün isteklilerin, teklif mektuplarında yer alan standart formda yer verilen ifadeler gereği, 10’uncu maddenin dördüncü fıkrasının yukarıda belirtilen bentlerinde sayılan durumlarda olmadığını taahhüt etmesi bir zorunluluktur. Teklif mektuplarında bu maddeye yer vermeyen veya taahhüt edilmesi gereken bentlerin tamamına yer vermeyen istekliler ihale dışı bırakılacaktır.

Öte yandan ihaleye teklif veren isteklilerce gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi hâlinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılacak ve geçici teminatları da gelir kaydedilecektir.

2. Kanun’n 11. Maddesine Göre Yasaklanmış Olmasına Rağmen İhaleye Katılınmış Olması

Kamu İhale Kanunu’nun 11’inci maddesinde ihaleye katılamayacaklar sayılmıştır. Bu maddeye göre; ,

  • Bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 12.04.1991 tarih ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan dolayı hükümlü bulunanlar,
  •  İlgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenler,
  • İhaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi kişileri ile bu yetkiye sahip kurullarda görevli kişiler,
  • İhaleyi yapan idarenin ihale konusu işle ilgili her türlü ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olanlar,
  •  (c) ve (d) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri,
  • (c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilenlerin ortakları ile şirketleri (bu kişilerin yönetim kurullarında görevli bulunmadıkları veya sermayesinin %10’undan fazlasına sahip olmadıkları anonim şirketler hariç),

doğrudan, dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamaz.

İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamaz. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamaz. Söz konusu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketler için de geçerlidir.

İhaleyi yapan idare bünyesinde bulunan veya idare ile ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf, dernek, birlik, sandık gibi kuruluşlar ile bu kuruluşların ortak oldukları şirketler de bu idarelerin ihalelerine katılamaz.

Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa kesin teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.

4734 sayılı Kanun’un 11’inci maddesine göre, bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların doğrudan veya dolaylı ya da alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihaleye katılmaları mümkün bulunmayıp, bu yasağa rağmen ihaleye katılan isteklilerin ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerekmektedir.

3. İsteklinin, Belgelerdeki Bilgi Eksikliğini İdarece Belirlenen Sürede Tamamlamaması

Kamu İhale Kanunu’nun 37’nci maddesinde, “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanun’un “Danışmanlık Hizmet İhaleleri ile İlgili Özel Hükümler” başlıklı beşinci bölümünün 52’nci maddesinin beşinci fıkrasında ise “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle isteklilerin teknik değerlendirmeye esas bütün belgelerinin ihale dokümanında istenilen şartlara uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği incelenir. Belgeleri eksik olan veya istenilen şartlara uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde, idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıdaki açık hükümlere göre, isteklinin sunduğu belgelerde idarece bilgi eksikliğini tespit edilmesi hâlinde belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. İdarece belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Burada idare tarafından istekliye, sunduğu belgedeki eksiklikleri tamamlayabilecek makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

4. İhale Üzerinde Kalan İsteklinin Sözleşmeyi İmzalamaması ile Ekonomik Açıdan En Avantajlı İkinci Teklif Sahibinin Sözleşmeyi İmzalamaması

Kamu İhale Kanunu’nun 44’üncü maddesine göre, ihale üzerinde kalan istekli, 42 ve 43’üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanun’da belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için 42’nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye söz konusu maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.

Geçici Teminatın Gelir Kaydedileceği Haller Tablosu
  • Taahhüt edilen duruma aykırı hususların bulunması/ taahhüt edilen belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi.
  • İhaleye katılamayacağı Kanun’un 11’inci maddesinde sayılanların ihaleye katılması.
  • İsteklinin, belgelerdeki bilgi eksikliğini idarece belirlenen sürede tamamlamaması.
  • İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması.
  • Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalamaması.

kaynak:ihalece.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.