Vergi İncelemesi Süresinde Bitmezse Ne Olur?

Bayan-22

VUK’nun 146. maddesinin 6. fıkrası uyarınca, incelemeye başlanıldığı tarihten itibaren, tam inceleme yapılması halinde en fazla bir yıl, sınırlı inceleme yapılması halinde en fazla altı ay içinde incelemelerin bitirilmesi esastır. Belirtilen süreler içerisinde incelemenin bitirilemeyeceğinin anlaşılması halinde, vergi incelemesine yetkili olanlar, gerekçeli bir yazı ile bağlı oldukları inceleme ve denetim bitiminden, inceleme süresinin bitiminden en geç on gün önce, ek süre talep edebilirler. Ek süre talebi ilgili inceleme ve denetim birimi tarafından değerlendirildikten sonra altı ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir.

Ek süre verilmesi halinde, incelemenin bitirilmeme nedeni ilgili inceleme ve denetim birimi tarafından nezdinde inceleme yapılana yazılı olarak bildirilir.

Vergi incelemelerinin hangi tarihte tamamlandığının kabul edileceği ile ilgili VUK’nunda bir hüküm bulunmamaktadır. Kanun’da açık bir düzenleme bulunmamasına rağmen, Vergi İncelemelerinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 21. maddesinde, incelemenin tamamlanması vergi inceleme raporlarının, rapor değerlendirme komisyonlarına intikal ettiği tarih olarak kabul etmiştir.

Ek süre dahil, vergi incelemelerin VUK’nun 140. maddesinin 6. fıkrasında belirtilen süreler içerisinde bitirilmesi gerekir.

Kanun’da öngörülen bu inceleme sürelerinin bağlayıcı sü­reler mi; yoksa İdare’yi düzenleyici süreler mi olup olmadı­ğına dair farklı görüşler bulunmaktadır.

İlk görüşe göre; Vergi incelemesi Kanunda belirtilen süre içerisinde bitirilmez ise, Kanun ile belirlenen zaman yönünden yetki aşıldığından artık rapor yazılmaması gerekir. İnceleme raporları nihai işlem olmayıp hazırlayıcı yani usule ilişkin bir işlemdir. Bunlara karşı dava açılamaz. Fakat nihai işleme karşı dava açıldığında, hazırlık aşamasındaki sakatlıklar, asıl işlemin iptaline neden olur. Bu nedenle vergi incelemesi sırasında yapılan zaman yönünden yetki aşımı, nihai işlem olan vergi tarh ve ceza kesme işlemini sakatlar, nihai işlem iptal edilir[1].

İkinci görüşe göre ise; Kanunda, incelemenin, verilen ek süreye karşın da bitirilememesi halinde, ne gibi hukuki sonuçların doğacağı konusunda bir açıklık mevcut değildir. Danıştay, kanunlarda öngörülen, ancak uyulmaması durumunda yaptırımı olmayan bu tür sürelerin, kamu hizmetinin hızlandırılması amacını güttüğü görüşündedir. Bu bakımdan; henüz, bu konuda verilmiş bir karar olmamakla birlikte; Danıştay’ın, süresinde tamamlanamayan vergi incelemelerine dayanılarak yapılan tarh işlemlerinin hukukiliklerinin bu nedenle sakatlanmayacağı yolunda karar vereceği düşünülmektedir[2].

İncelemenin verilen ek süreye karşın bitirilememiş olması halinde Vergi İdaresi incelemeyi yapan hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Disiplin Hükümleri çerçevesinde disiplin hükümlerinin uygulanması yoluna gidebilecektir.

Ayrıca, incelemenin normal süresi içerisinde doğabilecek ve mükellefi etkileyebilecek bir takım olumsuz sonuçlar ortaya çıkabilmektedir. Bu olumsuz sonuçlar  her vergi mükellefi için katlanılması gereken olağan sonuçlar olduğundan; vergi incelemesinin gereği olmayan kimi davranışlardan kaynaklanmış olmadıkça, mükellefler yönünden mevzuatta öngörülenler dışında bir talep hakkına yol açmazlar.

Bununla birlikte; vergi incelemesinin ek süreye karşın bitirilememesinin, nezdinde inceleme yapılan yönünden, incelemenin bu olumsuz sonuçlarını ağırlaştırması ve onun için özel nitelikte zararlara dönüştürmesi halinde ortaya çıkan maddi ve manevi zararların tazmini, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 13’üncü maddesi uyarınca, ,hizmet kusuru esasına dayanarak, açılacak dava ile talep edilebilecektir[3].

Kaynakça

[1] Baykara, (2010), s.288 Aktaran Dr. Adil NAS (Niğde Vali Yard.) Türk Vergi Hukukunda Vergi İncelemesi, dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/38/1761/18671.pdf.

[2] Danıştay Emekli Başsavcısı Turgut CANDAN; http://turgutcandan.com/2016/03/04/vergi-incelemeleri-baglaminda-mukellef-haklarina-danistayin-bakisi/

[3] Danıştay Emekli Başsavcısı Turgut CANDAN; http://turgutcandan.com/2016/03/04/vergi-incelemeleri-baglaminda-mukellef-haklarina-danistayin-bakisi/

[4]  İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası  İSMMMO Mevzuat Serisi 12 Sf 17-18

kaynak:http://www.vergivizyon.net/incelemenin-suresinde-bitirilmemesi-ve-sonuclari/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.