Kısmi Tekliflerde Ciro Hesabı Nasıl Yapılır? (Kik Kararı)

finansal tablo-3

Kısmi Teklif verilebilen ihalelerde ciro (İş hacmi) ile ilgili belgeler toplam teklif üzerinden mi yoksa her bir kısım için ayrı ayrı mı değerlendirilmelidir?

Toplantı No : 2012/066
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 14.11.2012
Karar No : 2012/UH.I-4285
Şikayetçi:
Nilay Özel Güvenlik Temizlik Hizm. Gıda Tabl. San. Tic. Ltd. Şti. – 5M Sosyal Hizm. İnş. Gıda Elek. Teks. Taşm. Otomv. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, İSMET KAPTAN MAHALLESİ1370.SOKAK NO:7/1 KAT:2 D:9 İZMİR
İhaleyi yapan idare:
Posta Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü Malzeme Dairesi Başkanlığı, Şehit Teğmen Kalmaz Caddesi No:2 F Blok Kat:1 06101 ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı:
30.10.2012 / 35684
Başvuruya konu ihale:
2012/60353 İhale Kayıt Numaralı “Gönderilerin Toplanması, Yüklenmesi, Boşaltılması, Ayrımı, Sevki Ve İşlenmesi Hizmetlerinin Yaptırılması” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Posta Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü Malzeme Dairesi Başkanlığı tarafından 21.06.2012tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gönderilerin Toplanması, Yüklenmesi, Boşaltılması, Ayrımı, Sevki ve İşlenmesi Hizmetlerinin Yaptırılması” ihalesine ilişkin olarak Nilay Özel Güvenlik Temizlik Hizm. Gıda Tabl. San. Tic. Ltd. Şti. – 5M Sosyal Hizm. İnş. Gıda Elek. Teks. Taşm. Otomv. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 11.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idarece süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 30.10.2012tarih ve 35684sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.10.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3968sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
Karar:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) Ortak girişimin pilot ortağı Nilay Özel Güvenlik Tem. Ltd. Şti.” nin sağlaması gereken ciro miktarını karşılamadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ancak kısmi teklife açık ihalelerde ekonomik ve mali yeterliliğin her bir kısım için ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği ve her bir kısım için ayrı ayrı değerlendirme yapıldığında pilot ortağın sağlaması gereken ciro miktarını karşıladığı ve anılan gerekçe ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata aykırı olduğu,

2) İhalenin 20 kısmı için ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen tüm firmaların teklif fiyatları ile ihale konusu işin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, anılan firmalar tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl verildiği ve kabul gördüğünün düşündürücü olduğu, yapılan açıklamaların veriliş şeklinin ve sunulan belgelerin doğruluğu ile gerçekliğe uygunluğunun detaylı bir şekilde incelenmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde; “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

3) İsteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya ihale konusu iş ile ilgili taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarını gösteren belgeler.

…”hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde; “…

(6) Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde; ilanda ve dokümanda işin başvuruda bulunulabilecek veya teklif verilebilecek her bir kısmı ve bu kısımlar için tespit edilen yeterlik kriterleri ayrı ayrı gösterilir. Aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılır.

…”hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 26’ncı maddesinde; “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarını tevsik etmek üzere; hizmet işleri ile ilgili fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(5) Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında, toplam ciro için yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarı için ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenecek parasal tutar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(7) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş hacmine ilişkin oranların, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde ise 2/5’i alınarak hesaplanan oranlar yeterlik kriteri olarak belirlenir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalenin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür.

(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(9) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(10) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(11) Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…” hükmü bulunmakta ve,

İdari Şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde;“…

7.4.3. İsteklinin;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

İsteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir.

Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 15”inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 9”undan az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

…”düzenlemesine yer verilmek suretiyle isteklilerin sağlaması gereken ciro tutarlarına ilişkin açıklamalara yer verildiği görülmektedir.

Bu çerçevede itirazen şikâyete konu husus incelendiğinde;

Uyuşmazlığın ekonomik ve mali yeterlik kriterleri arasında bulunan geçmiş yıllara ilişkin ciro tutarlarının değerlendirilmesi noktasında ortaya çıktığı ve idarenin isteklinin sunmuş olduğu ciroya ilişkin belgeleri ihalenin tüm kısımlarını dikkate alarak değerlendirdiğinin ancak değerlendirmenin teklif verilen her bir kısım itibariyle ayrı ayrı yapılmasının iddia edildiği anlaşılmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 26’ncı maddesinin altıncı fıkrasında, incelemeye konu ihalede olduğu gibi kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklilerin yeterlik değerlendirmesinin teklif verilen her bir kısım için ayrı ayrı yapılacağı açık bir şekilde ifade edilmiştir.

Dolayısı ile, başvuru sahibinin sunmuş olduğu ciroya ilişkin belgelerin tutarlarına ilişkin değerlendirmenin her bir kısmı için ayrı ayrı yapılması gerektiğine ilişkin iddiası anılan Yönetmelik düzenlemesinin açık sonucu olarak karşımıza çıkmakta ve yerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, başvuru sahibinin 11.10.2012 tarihli şikâyet başvurusu üzerine alınan ve itirazen şikâyet başvuru tarihinde kendisine henüz tebliğ edilmediği anlaşılan şikâyete cevap yazısında, söz konusu iddiaya ilişkin şikâyet başvurusunun uygun görülerek, başvuru sahibinin ekonomik ve mali yeterlik için sunmuş olduğu itiraza konu belgelerin her bir kısım için ayrı ayrı değerlendirilmesi hususunda düzeltici işlem belirlenmesi gerektiğinin ifade edildiği ve anılan kararın genel müdürlük makamı tarafından onaylanarak düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği anlaşıldığından, incelemeye konu iddia yönünden başvurunun konusuz kaldığı ve iddiaya ilişkin Kurumumuz tarafından alınabilecek bir karar olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’nci maddesinin 2 nci fıkrasının (ç) bendinde yer alan; “(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.”düzenlemesi ile başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği ifade edilmiş ve anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin ön inceleme aşamasında inceleneceği düzenlenmiştir.

Ayrıca, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11 inci maddesinin 8 inci fıkrasında; “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, şikâyetçi tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesi uyarınca, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59’uncu maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet Alımı İhalelerinde Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 79’uncu maddesi çerçevesinde kurgulanan aşırı düşük teklif değerlendirmesi sürecine ilişkin olarak, ihalenin ilgili 16 kısmına ilişkin ihale üzerinde bırakılan isteklilerin yapmış oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının herhangi bir somut iddiaya dayanmayacak şekilde, yeniden gözden geçirilmesi ve ihale kararının yeniden değerlendirilmesinin istendiği anlaşılmaktadır.

Nitekim talep ve iddia konularını da Kamu İhale Genel Tebliğine uygun açıklamaların nasıl verildiği ve uygun görüldüğünün düşündürücü olduğu ve ihalenin 20 kısmı için belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci en avantajlı teklif sahipleri tarafından yapılan açıklamaların veriliş şeklinin ve sunulan belgelerin doğruluğu ile gerçekliğe uygunluğunun detaylı bir şekilde incelenmesi gerektiği savlarının oluşturduğu görülmüş ve somut bir hukuka aykırılık iddiası ve iddiaya ilişkin deliller içermeyen başvurunun, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

21.09.2012 tarihli İhale Komisyonu kararında başvuru sahibi ile birlikte isteklilerden Girşim Telek. İnş. Taah. Tur. Elekt. Pro. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti., Hazar Sos. Hiz. Yem. Pet. Nak. Loj. San. Tic. Ltd. Şti.-Orsis Müh. Taş. Elekt. San. Tic. Paz. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Doğuş Sos. Hiz. Ltd. Şti. ve Sistemli Dağ. Hiz. A.Ş.nin tekliflerinin de başvuru sahibi ile aynı gerekçe çerçevesinde değerlendirme dışı bırakıldığı,

Bu isteklilerden Girşim Telek. İnş. Taah. Tur. Elekt. Pro. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Hazar Sos. Hiz. Yem. Pet. Nak. Loj. San. Tic. Ltd. Şti.-Orsis Müh. Taş. Elekt. San. Tic. Paz. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin 08.10.2012 tarihli dilekçeler ile idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu ve ihaleye yapılan tüm şikayetlerin bir arada cevaplandığı 18.10.2012 tarihli şikâyete cevap yazısında, başvuru sahibi ile birlikte söz konusu istekliler açısından da ciro oranlarının teklif verilen her bir kısım için ayrı ayrı değerlendirilmesi ve bu doğrultuda düzeltici işlem kararının alınması gerektiğinin ifade edildiği,

Aynı gerekçe ile teklifleri değerlendirme dışı bırakılan isteklilerden Doğuş Sos. Hiz. Ltd. Şti. ve Sistemli Dağ. Hiz. A.Ş.nin ise şikâyet başvurusunda bulunmadığı ve haklarında idarece herhangi bir düzeltici işlem tesis edilmesine ilişkin karar alınmadığı anlaşılmıştır.

Dolaysıyla teklifleri başvuru sahibi ile aynı gerekçe doğrultusunda değerlendirme dışı bırakılan istekliler Doğuş Sos. Hiz. Ltd. Şti. ve Sistemli Dağ. Hiz. A.Ş. hakkında da düzeltici işlem kararı alınarak, ciro tutarlarına ilişkin değerlendirmenin teklif sunmuş oldukları her bir kısım için ayrı ayrı yapılması gerektiği değerlendirilmiş ancak Sistemli Dağ. Hiz. A. Ş. nin teklifinin, birim fiyat teklif mektubunu imzalayan kişiye ait vekaletnamenin uygun olmadığı gerekçesiyle de değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşıldığından, bu isteklinin teklif değerlendirmesine ilişkin anılan aykırılığın ihalenin sonucunu etkiler nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ciro miktarlarına ilişkin yeterlik değerlendirmesinin isteklilerin teklif vermiş oldukları kısımlar için ayrı ayrı dikkate alınmak suretiyle yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.