Yayınlandı: Pts, Eki 15th, 2018

Özendirici Ücret Sistemi Nedir?

 

Özendirici ücret, bir işçi veya işçi grubunun ücretinin önceden belirlenen bir standarda göre, kendi performansına bağlı olarak belirlenen bir formül ve plan uyarınca kendisine ödenmesi demektir.(20)

İngiliz Standartları Enstitüsünce yapılan tanımlamaya göre ise özendirici ücret sistemleri, işçinin kazancının yaptığı işe ve kendisinin ya da içinde olduğu takım veya grubun denetimi altındaki diğer faktörlere bağlı olarak belirlendiği parasal bir özendirici sistemdir.(21)

Özendirici ücret sistemlerinin başlıca yararları genel yönetim giderlerini aşırı oranda arttırmaksızın verimliliği yükseltmek  olduğu için, birim üretim başına giderleri azaltacaktır.

En basit şekli parça başına oranlama olan teşvik edici ücretler, kazançla verimlilik arasında ilişki kurar prim, ikramiye ve ekstra performansı karşılamaya yönelik diğer oranları uygulayabilir.

Teşvik edici sistemlerin bu özelliklerine karşılık  sendikalar, teşvik edici ücret sistemlerinin işçinin istismarına yol açacağı endişesi ile uygulanmasına karşı çıkmışlardır.

Sendikalar ücret ödenmesindeki irrasyonel ve subjektif etkileri bertaraf etmek için işçiye göre değil, işe göre ücret ödenmesi hususunda ısrar etmekte, bu suretle üretim ve verim farkları gösteren işçiler ücret bakımından farklı ödemeye hak kazanamayacakları için bu sistem işçileri verim artışını desteklemeye teşvik etmemektedir. Oysa eğer işletmede toplu sözsleşmeler yoluyla teşvik edici ücret sistemlerinin uygulanması, emek verimini arttırıcı yönde etkiler meydana getirecektir. Nitekim tarihi gelişim içerisinde sendikaların işçinin  istismarına yol açacağı endişesiyle uygulanmasına karşı çıktıkları teşvik edici ücret sistemleri için günümüzde güçlü sendikalar toplu sözleşmeler yoluyla hasılaya göre ücret ödeme sistemlerinin sakıncalarını ortadan kaldıracak tedbirler almakta ve bu sistemler endüstri hayatında  önemli uygulama alanı bulmakta ve özellikle sendikalar tarafından arzu edilmektedir.(22)

Görüleceği üzere hasılaya dayanan ücret sistemleri günümüzde yaygın bir uygulama alanı bulmaktadır.

Zaten modern ücret politikasında belki de en çok ortaya konulan amaç, maaş ve ücretleri işçinin katkısına göre esas almaktadır.

Teşvik edici ücret sistemlerine ilave olarak “Kara İştirak” ve “Değişken Ücret” sistemlerinden de   bahsetmek gerekir.

kaynak: Ömer Köse

Maliye Bakanlığı

Muhasebat Başkontrolörü

SMMM, MSA

Yorum Yazın

XHTML: HTML Etiketi Kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>